ကုိလုိနီေခတ္ ဘဏ္သူေဌးႀကီး ဦးရဲေက်ာ္သူ

Monday, July 2, 2012


Facebook မွာ ဒီရက္ပုိင္းအတြင္း လူေျပာမ်ားေနတာေတြထဲက တခုကေတာ့ ဘဏ္သူေဌး ဦးရဲေက်ာ္သူအေၾကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေယာဟန္ေအာင္ရဲ႕ ဘေလာ့မွာ ေဖာ္ျပထားတ့ဲ မီးလွ်ံနဂါး (၆)။ ကိုလိုနီေခတ္က ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဘဏ္မ်ား -၂ ဆုိတ့ဲ ေရဒီယုိ အသံလႊင့္ေဆာင္းပါးမွာလည္း သူ႔ဘဏ္အေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားတာ ဖတ္ႏုိင္ပါတယ္။
လိပ္စာက http://yaw-han-aung.blogspot.com/2009/11/blog-post.html ျဖစ္ပါတယ္။

ဝီကီျမန္မာ ၀က္ဆုိက္မွာလည္း သူ႔အေၾကာင္း အခုလုိ ေတြ႔ရပါတယ္။

ဘဏ္သူေဌး ဦးရဲေက်ာ္သူ (၁၈၃၃-၁၉၁ဝ)

ဘဏ္သူေဌး ဦးရဲေက်ာ္သူသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဘဏ္လုပ္ငန္းကို ပထမဦးဆံုး စတင္ လုပ္ကိုင္သူ ၁၉ဝဝ ျပည့္ႏွစ္ ဝန္းက်င္ကပင္ အိႏၵိယ ႐ူပီးေငြ သိန္းတရာခန္႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားသည့္ 'ဦးရဲေက်ာ္သူ အင္ ကုမၸဏီလီမီတက္' လုပ္ငန္းကို တည္ေထာင္ခဲ့သူ၊ သူ႔ေခတ္ သူ႔အခါက ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အခ်မ္းသာဆံုး လုပ္ငန္းရွင္၊ သူ႔လက္ႏွင့္ထိသမွ် ေငြျဖစ္မည္ဟု တင္စားေျပာခံရသူ၊ အိႏၵိယ အစုိးရကပင္ ဖိတ္ၾကား၍ သူေဌးဘြဲ႕ႏွင့္ က်က္သေရေဆာင္ ေ႐ႊစလြယ္ ခ်ီးျမႇင့္ခံခဲ့ရသူ ျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းသင္ပညာ မရွိေသာ္လည္း ထူးျခားေသာ ဇြဲလု႔ံလ ဝီရိယ တီထြင္ဉာဏ္ႏွင့္ ျပည့္စံု၍ ေလွထိုးသား ဘဝမွ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ ျဖစ္လာသူ၊ သူေဌး ျဖစ္လာေသာ္လည္း ဘဝမေမ့ဘဲ ေလွထိုးသား ဘဝက အသံုးျပဳခဲ့သည့္ ေလွာ္တက္ကို ေ႐ႊခ်လ်က္ အိမ္တြင္ ခ်ိတ္ဆြဲထားသူ၊ ထူးျခားမႈတရပ္မွာ အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ ေန႔စဥ္ နံနက္ ၄ နာရီ အိပ္ရာမွထကာ လက္ဆြဲမီးအိမ္ကိုင္ ကုလားတပည့္ကေလးႏွင့္ အတူ ၿမိဳ႕ကိုလွည့္၍ 'အရပ္သားတို႔၊ ႐ြာသားတို႔၊ ထၾကေလာ့၊ ေရထဲတြင္ ေငြေတြ ေမ်ာေနသည္၊ ဆယ္ယူၾကေလာ့' ဟု အလုပ္လုပ္ရန္ ေဆာ္ၾသေလ့ရွိသူ စသည့္ ေကာင္းသတင္း အဖံုဖံုႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ စြန္႔စားတီထြင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ တဦး ျဖစ္သည္။
ဘဏ္သူေဌး ဦးရဲေက်ာ္သူ (၁၈၃၃-၁၉၁ဝ)

၁၈၃၃ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၅ ရက္ေန႔၌ ယခု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ပင္းဝါၿမိဳ႕အနီး ပဲတလီေက်း႐ြာ၌ ဖြားသည္။ အဖမွာ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသား ဦးဒုိးေအာက္႔ကယ္ ျဖစ္၍ ညီအစ္ကို ၄ ဦးတြင္ တတိယေျမာက္ ျဖစ္သည္။ အစ္ကို ရဲေဘာ္သြယ္၊ ရဲျမသြယ္ႏွင့္ ညီမွာ ရဲေအာင္ရွီ ျဖစ္သည္။

အ႐ြယ္ေရာက္လွ်င္ ညီအစ္ကို ႏွစ္ဦး မိမိတို႔၏ ဇာတိ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕သို႔ အလုပ္ရွာရန္ ျပန္လာၾကသည္။ မၾကာမီ အစ္ကိုျဖစ္သူမွာ မိဘမ်ားထံ ျပန္သြား၍ တဦးတည္း စစ္ေတြ၌ ၾကံဳရာအလုပ္ကို လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ ပထမဦးဆံုး စစ္ေတြၿမိဳ႕ ကန္ဒကာ သူေဌးႀကီး ဦးသံ႕ခီ၏ ကုန္ေရာင္းေလွတြင္ ေလွထိုးသား အျဖစ္ စတင္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။
အလုပ္ကို ေန႔ညမေ႐ြး အခ်ိန္ျပည့္ လုပ္ကိုင္သည္။ အလုပ္ကို ႐ိုး႐ိုးသားသားႏွင့္ ႀကိဳးစား႐ံုမွ်မက ဝီရိယရွိမႈ၊ အေျမာ္အျမင္ရွိမႈတို႔ေၾကာင့္ ေလွထိုးသား ေမာင္ရဲေက်ာ္သူကို သူေဌးႀကီး ဦးသံ႕ခီက သမီးျဖစ္သူ မသံဒါျဖဴႏွင့္ လက္ထပ္ေပးခဲ့သည္။

လက္ထပ္ပြဲၿပီးေနာက္ ရရွိေသာ မဂၤလာလက္ဖြဲ႕ ရတနာ ေ႐ႊေငြမ်ားကို ေယာကၡမ၏ အလုပ္တြင္ ရွယ္ယာ အျဖစ္ ျပန္လည္အပ္ႏွံ၍ စီးပြားေရးကို ေဇာက္ခ် လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ သစ္လုပ္ငန္း၊ အေရွ႕ပါကစၥတန္ (ယခုဘဂၤလားေဒ့ရွ္) မွ ေဆး႐ြက္ ေရာင္းဝယ္ေရး လုပ္ငန္း၊ ပင္လယ္ကူး ေလွသမၺန္မ်ားမွ ျမစ္သဲရွင္ ဝယ္ယူမႈ လုပ္ငန္း၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕အနီး ေျမ႐ိုင္းမ်ား ဝယ္ယူ ျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ငန္း၊ ေျမငွား လုပ္ငန္း၊ ဆန္စပါး ေရာင္းဝယ္ေရး၊ ဗ်ိဳင္းေတာင္၊ ဗ်ိဳင္းေမြး ေရာင္းဝယ္ေရး လုပ္ငန္း စသည့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ိဳးစံု လုပ္ကိုင္ခဲ့ရာ ထိုေခတ္ ထိုအခါက ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕၌ အခ်မ္းသာဆံုး လုပ္ငန္းရွင္ တဦး ျဖစ္ခဲ့သည္။

ဦးရဲေက်ာ္သူသည္ ေအာက္ေျခမွ တက္လာသူ ဘဝနာခဲ့သူပီပီ ဆင္းရဲသား၊ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား အေပၚ စာနာမႈ ရွိသည္။ ဆန္စပါး ေရာင္းဝယ္ေရး လုပ္ငန္းတြင္ မိုးဘရားသား၊ စတီးဘရားသား၊ ဘလုတ္ဘရားသား စသည့္ ႏိုင္ငံျခားသား ကုမၸဏီမ်ား၏ ေစ်းႏွိမ္မႈကို နည္းမ်ိဳးစံုႏွင့္ ကာကြယ္၍ ရခိုင္ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား မနစ္နာေစရန္ စပါးေဈးကို ပိုမိုေပးခဲ့သည္။

ဦးရဲေက်ာ္သူ၏ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား အနက္ စစ္ေတြၿမိဳ႕၌ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည့္ 'ဦးရဲေက်ာ္သူ အင္ ကုမၸဏီ လီမီတက္' လုပ္ငန္းသည္ အထင္ရွားဆံုး ျဖစ္သည္။ ဤလုပ္ငန္းတြင္ ကုမၸဏီ ရွယ္ယာ ပိုင္ဆိုင္သူမ်ားထံမွ အပ္ေငြႏွင့္ ထုတ္ေငြမ်ားကို ခ်က္လက္မွတ္စနစ္ သံုး၍ ေငြေခ်းျခင္း၊ ေ႐ႊေပါင္၊ ေျမေပါင္ လက္ခံျခင္းတို႔ကို ေဆာင္႐ြက္ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပထမဦးဆံုး ဘဏ္လုပ္ငန္း ပိုင္ရွင္ဟု သတ္မွတ္ၾကသည္။
ထိုဘဏ္လုပ္ငန္းသည္ ၁၉၁ဝ ျပည့္ႏွစ္ ဝန္းက်င္တြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ရူပီးေငြ သိန္းတရာေက်ာ္ ရွိသည္။

ဦးရဲေက်ာ္သူ ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ သတၲမေျမာက္ သားျဖစ္သူ ဦးေ႐ႊသာသည္ ၁၉၂၄ ခုႏွစ္ ဝန္းက်င္တြင္ တရားဝင္ ဘဏ္အျဖစ္ စနစ္တက် တည္ေထာင္၍ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ယင္းဘဏ္မွ 'မသံဒါျဖဴ အင္ ကုမၸဏီ လီမီတက္' ကို ခြဲျခားတည္ေထာင္၍ အိမ္ငွားခ၊ ေျမငွားခ ေကာက္ခံသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

ဦးရဲေက်ာ္သူ၏ ၾကြယ္ဝခ်မ္းသာမႈ ဂုဏ္သတင္းေၾကာင့္ အိႏိၵယ အစိုးရက ဖိတ္ၾကား၍ အိႏိၵယ သူေဌးမ်ားကို ခ်ီးျမႇင့္သည့္ သူေဌးဘြဲ႕ႏွင့္ က်က္သေရေဆာင္ ေ႐ႊစလြယ္ရတံဆိပ္ ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့သည္။ ၿဗိတိသွ် ျမန္မာျပည္ ေကာ္မရွင္နာ၏ အၾကံေပး ဘုတ္အဖြဲ႕ဝင္ အျဖစ္လည္း ပါဝင္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ရသည္။

စီးပြားေရး ေအာင္ျမင္လာသည္ႏွင့္အမွ် ဘုရားတည္၊ ေက်ာင္းေဆာက္ အလွဴဒါန အေျမႇာက္အျမား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အထင္ရွားဆံုးမွာ ေက်ာက္ေတာ္ရွိ မဟာမုနိဘုရား သိမ္တန္ေဆာင္းေတာ္ႀကီး၊ ေၾကးဆင္းတုေတာ္ႀကီးတို႔ ျဖစ္သည္။ ထိုစဥ္က ထင္ရွားခဲ့ေသာ လယ္တီ ဆရာေတာ္ႀကီးကိုလည္း စစ္ေတြၿမိဳ႕သို႔ ပင့္၍ တရားပြဲမ်ား က်င္းပေပးခဲ့သည္။
လူမႈေရး အေနျဖင့္ စစ္ေတြ ေဆး႐ံုႀကီး၌ အမ်ိဳးသမီး သားဖြားေဆာင္ကို ေဆာက္လုပ္ လွဴဒါန္းခဲ့သည္။

ယခုအခါ သံေက်ာင္း (သို႔) ဦးရဲေက်ာ္သူ ေက်ာင္းဟု အမည္တြင္ေသာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကို သက္ရွိထင္ရွား ရွိစဥ္ကပင္ ေဆာက္လုပ္ရန္ သစ္မ်ားဝယ္၍ စီစဥ္ခဲ့သည္။
ေနာင္အခါ ဖခင္ကို ရည္စူး၍ သားသမီးမ်ားက သံထည္မ်ားျဖင့္ တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ သံေက်ာင္းဟု အမည္တြင္ခဲ့သည္။

ဦးရဲေက်ာ္သူႏွင့္ ေဒၚသံဒါျဖဴတို႔တြင္ သားသမီး ၁ဝ ဦး ထြန္းကား၍ သား ၄ ေယာက္မွာ ထင္ရွားသည္။ သားအႀကီးဆံုး ဦးခ်န္ထြန္းမွာ အဂၤလန္တြင္ ဥပေဒပညာ သင္ၾကားခဲ့ၿပီး ဥပေဒ ေနာက္ဆံုးႏွစ္၌ ပထမတန္းမွ ေအာင္ျမင္ခဲ့ကာ ေနာင္အခါ ထင္ရွားေသာ ဥပေဒပညာရွင္ တဦး ျဖစ္လာသည္။
ဦးခ်န္ထြန္း ကဲ့သို႔ပင္ သားမ်ားျဖစ္ေသာ ဦးေ႐ႊသာ၊ ဦးေ႐ႊဘဲ၊ ဦးသာဇံ တို႔ကိုလည္း အဂၤလန္သို႔ ေစလႊတ္၍ ဥပေဒပညာမ်ား သင္ၾကားေစခဲ့သည္။

ဘဝနိဂံုး

ဦးရဲေက်ာ္သူသည္ အသက္ (၇၇) ႏွစ္ အ႐ြယ္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၇၂ ခုႏွစ္၊ နယုန္လျပည့္ေက်ာ္ ၁၃ ရက္ အဂၤါေန႔ နံနက္ ရွစ္နာရီတြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ သားသမီးမ်ား အတြက္ အေမြအျဖစ္ ႐ူပီးေငြ သိန္း ၇ဝ မွ် က်န္ရစ္ခဲ့သည္။

ကိုးကား

၂၀၁၀၊ မတ္လမွာ UNITY စာေပမွ ပထမအႀကိမ္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝတဲ့ ေမာင္ေဇယ်ာ ေရးသားတဲ့ 'ျမန္မာလူေက်ာ္ ၁၀၀ (ပထမအုပ္)' စာအုပ္

ညႊန္း - ၀ီကီျမန္မာ - http://wikimyanmar.co.cc/

0 comments :

Post a Comment

ေပးထားသည့္ မွတ္ခ်က္မ်ား မၾကာမီ တင္ေပးပါမည္။ ေခတၱေစာင့္ဆိုင္းပါ။

အခ်ိဳ႕ ေကာ္မန္႔မ်ားမွာ တခုလံုး ေကာင္းေသာ္လည္း၊ မသက္ဆိုင္သူ တဦးတေယာက္၏ ပုဂၢိဳလ္ေရးရာကို အေထာက္အထားမဲ့ ပုတ္ခတ္ျခင္း၊ မသင့္ေလ်ာ္ေသာ ဆဲဆိုမႈ တလံုး တပါဒေၾကာင့္ ဖ်က္လိုက္ရပါသည္။

တင္ေပးျခင္း မတင္ေပးျခင္းသည္ ကာလ၊ ေဒသ၊ ပေယာဂ၊ လူမ်ိဳးေရး၊ ပုဂၢိဳလ္ေရး၊ ဘာသာေရး၊ တသီးပုဂၢလ ယံုၾကည္မႈအေပၚ သတ္မွတ္ ခြဲျခားမႈ မရွိပါ။ ပုဂၢိဳလ္ေရး ပုတ္ခတ္မႈႏွင္ ႐ိုင္းစိုင္းၾကမ္းတမ္းမႈ မပါလွ်င္ မည္သည့္ ေဝဖန္ အၾကံျပဳ ေျပာဆိုခ်က္ကို မဆို တင္ေပးပါမည္။

ေက်းဇူးတင္ပါသည္။

 
Copyright © 2014 Irrawaddy Publishing Group. All Rights Reserved